|
|
|
بسمه تعالي سياه پوشي
فضيلت لباس مشکي سوال : آيا پوشيدن لباس مشکي در عزاي اهل بيت (ع) مکروه است؟ ج: مقام معظم رهبري (دام ظله العالي) مي فرمايند: پوشيدن پيراهن مشکي براي ابراز حزن بر مصيبتي که بر سيدالشهداء و اهل بيت (ع) وارد شده مطلوب مي باشد. و نيز آيت الله بهجت (دام ظله العالي) مي فرمايند: پوشيدن پيراهن مشکي مانعي ندارد بلکه مطلوب است. و آيت الله فاضل لنکراني (دام ظله العالي) در مورد نماز خواندن با لباس مشکي مي فرمايند: چون لباس سياه علامت عزاداري سيدالشهداء (ع) است و عزاداري آن حضرت کمال رحجان دارد لذا نماز خواندن با آن مکروه نمي باشد. و آيت الله نوري همداني (دام ظله العالي) مي فرمايند: پوشيدن لباس مشکي در عزاي ائمه (ع) رحجان دادر و کار خوبي است. و آيت الله مکارم شيرازي (دام ظله العالي ) مي فرمايند: پوشيدن لباس هاي سياه به عنوان عزاداري که موجب تعظيم شعائر دين است اشکالي ندارد
سياه پوشي از ديدگاه فقها الف – عالم بزرگوار مرحوم بحراني مي نويسد: بعيد نيست استثناء پوشيدن لباس سياه در ماتم امام حسين (ع) از اين اخبار ( دال بر كراهت پوشيدن لباس سياه )، چون روايات مستفيضه داريم كه امر به اظهار شعائر حزن مي كند و تاييد مي شود به روايتي كه علّامه مجلسي (ره) از برقي در كتاب « محاسن » از عمر بن زين العابدين (ع) نقل مي كند.( الحدائق الناصرة: 7/118) ب – مرحوم علّامه نوري پس از ذكر رواياتي كه حاكي از حسن و رجحان پوشيدن لباس مشكي در عزاي سالار شهيدان (ع) است مي نويسد: اين اخبار و قضايا اشاره يا دلالت بر مكروه نبودن يا رجحان پوشيدن لباس سياه در عزاي امام حسين (ع) دارد، همانطور كه سيره بر آنست.( مستدرك الوسائل : 3/328) ج – عالم بزرگوار مرحوم سيد محمد كاظم يزدي – صاحب عروة الوثقي – در پاسخ سؤالي در همين زمينه مي نويسد: بلي، راجح و موجب خوشنودي پيغمبر خدا و ائمه هدي (ع) است به لحاظ اينكه نوعي از اظهار مصيبت و حزن است، و از بعضي اخبار هم رجحان و مطلوبيّت آن استفاده مي شود بنابراين پوشيدن لباس سياه به غرض مذكور مستثني است. علاوه براين مطالب گفته شده سيره عدّه اي از مراجع عاليقدر تقليد از گذشته براين اصل استوار است كه از اول محرم تاپايان ماه صفر جامة سياه مي پوشيدند و در طول اين دو ماه جامة سياه را از تن خارج نمي كردند.
استحباب پوشيدن لباس سياه در عزاي سيدالشهداء (ع) 1- در جنگ احد كه 70تن از مسلمانان شهيد شدند ، زنان مسلمان- ازجمله امّ سلمه- درسوگ شهيدان جامة سياه در بركردند.( سيرة ابن هشام : 3/159) 2- ابو نعيم اصفهاني نقل مي كند: هنگاميكه خبرشهادت امام حسين (ع) به امّْ سلمه رسيد، د رمسجد پيامبر (ص) قبّه اي سياه زد و جامة سياه پوشيد. (عيون الاخبار از عماد الدين ادريس قريشي /109) 3- اسماء بنت عميس، پس از جنگ موته در عزاي همسر خويش« جعفر طيّار» لباس سياه پوشيد.( مجمع الزوائد هيثمي : 3/16) 4- يكي از فرزندان امام زين العابدين (ع) نقل مي كند كه پس از شهادت امام حسين (ع)،زنان بني هاشم در ماتم آن حضرت لباسهاي سياه و جامه هاي خشن پوشيدند و هرگز از سرما شكايت نمي كردند و پدرم عليّ بن الحسين (ع) به علّت (اشتغال آنها به) مراسم عزاداري براي ايشان غذا درست مي كردند.( محاسن برقي / 420ح195، بحارالانوار: 45/188) 5- هنگاميكه يزيد، اهل بيت رسول خدا را طلبيد و آنان را ميان ماندن در شام و برگشتن به مدينه مخيّر نمود، گفتند: « ما بيش از هر چيز دوست داريم كه براي امام مظلوم مجلس ماتم و عزا برپا كنيم وگريه و زاري كنيم. يزيد گفت: آنچه مي خواهيد انجام دهيد. آنگاه خانه هايي را براي آنان مهيّا ساخت، پس از زنان بني هاشم و طائفه قريش كسي باقي نماند، جز اينكه (به نشانة عزاداري ) براي حسين (ع) لباس سياه پوشيدند، و به مدت هفت روز براي آن حضرت ندبه و زاري كردند.( منتخب طريحي : 2/482، بحارالانوار: 45/196) 6- پس از خطبة تاريخي امام سجّاد (ع) د رمسجد جامع دمشق، منهال برخاست و گفت: چگونه هستي اي فرزند رسول خدا؟امام سجاد (ع) فرمود: چگونه مي شود حال كسي كه پدرشبه قتل رسيده باشد و اهل و عيالش اسير شده باشند؟ همانا من و اهل بيتم لباس عزا پوشيده ايم و پوشيدن لباس نو برما روا نيست. (مقتل ابي مخنف / 217، ناسخ التواريخ زندگي امام سجاد(ع)) 7- سليمان بن راشد از پدرش نقل مي كند كه امام سجاد(ع) را ديدم كه جبّه اي سياه رنگ و جلوباز پوشيده بودند. (كافي : 6/449، وسائل : 5/34ب 18 احكام ملابس ح2) 8- نعمان بن بشير هنگاميكه خبر شهادت امام حسين (ع) را به گوش اهالي مدينه رسانيد، همة مردها سياه پوشيدند و فريادو ناله سردادند.( مقتل ابي مخنف/222) 9- سليمان بن ابي جعفر (عموي هارون) در تشييع پيكر مطهّر امام كاظم (ع) جامة سياه پوشيده بود.( بحارالانوار: 48/227) 10- سيف بن عميره، صحابي بزرگ امام كاظم (ع) در سوگنامة خود مي- گويد: و اليس ثياب الحزن يوم مصابه ما بين اسود حالك او اخضر در روز شهادت آن حضرت ( روز عاشورا ) جامه هاي عزا بر تن كن، يا به رنگ سياه تند و يا سبز تيره (منتخب طريحي: 2/437) اين ده مورد ثابت مي كند كه در قرون اوليه اسلام نيز همانند روزگار ما لباس سياه علامت عزا بوده است. قضيه اول و دوم به بانويي مربوط مي شود كه هفت سال همسر پيامبر (ص) بود و بيش از پنجاه سال با امامان معصوم از نزديك مربوط، و محشور و مأنوس بوده است. ودايع امام علي و امام حسين (ع) درنزداو بود، و امام حسين (ع) او را مادر خطاب مي كرد، با توجه به اينكه اقامة مراسم عزا از مسائل مبتلابه بود و همواره رخ ميداد، مي توان عمل او را به تقرير معصومين (ع) نيز نسبت داد و عمل او را علاوه بر سيره كاشف از سنت دانست . مورد سوم درباره اسماء بنت عميس است كه همواره در محضر حضرت فاطمه زهرا و امير المؤنان (ع) حضور داشت، عمل او نيز بيش از مسأله سيره براي ما مطرح مي باشد. درمورد چهارم بايد گفت كه وجودافرادي چون عقيلة بني هاشم، نائبه حضرت زهرا، قهرمان كربلا، حضرت زينب كبري (ع) در ميان بانوان سياه پوش ، مسأله را از حدّ سيره بالاتر مي برد. مورد پنجم نيز عيناً همانند مورد چهارم است و در حدّ حجّت شرعي است. اينك رواياتي كه حاكي از قول يا عمل معصوم مي باشد: 1- اصبغ بن نباته گويد: بعد از شهادت مولاي متقيان اميرالمؤمنان (ع) وارد مسجد كوفه شدم، ديدم كه حضرت حسن و حسين (ع) جامة سياه به تن كرده بودند. (در سال 352هجري معزّالدوله امر كردكه دهة اول محرم مردم لباس سياه تن كنند و بازارها را ببندند.) 2- بعد از شهادت اميرالمؤنان (ع)، عبدالله بن عباس به سوي مردم بيرون آمد و گفت: اميرالمؤمنين از ميان ما رفت و براي خود جانشيني گذاشت كه اگر دوست داريد به سوي شما بيرون آيد، وگرنه كسي رابركسي (اجباري) نيست . مردم به گريه افتادند و گفتند: بيرون آيد، پس امام حسن (ع) در حاليكه جامه هاي سياه پوشيده بود به سوي مردم بيرون آمد وبراي آنان خطبه خواند. (سياهپوشي درسوگ ائمّة نور/233به نقل از رسالة آية الله مامقامي) 3- رسول اكرم (ص) در آستانة رحلت خودسياه پوشيده بودند، امام صادق (ع) نيز مي گويند: رسول اكرم هنگام رحلت پيراهني سياه بر تن كرده بود. 4- بعداز شهادت امام حسين (ع) فرشته اي از فرشتگان بهشتي بر درياها فرود آمد و بالهاي خود را بر فراز آن گسترد و سپس شيهه اي كشيد و گفت: « اي اهل درياها جامة عزا برتن كنيد كه فرزند رسول خدا (ص) را سر بريدند. (بحارالانوار : 45/221) 5- سكينه دختر امام حسين (ع) خطاب به يزيد گفت: ديشب خواب ديدم كه ... سپس خادم بهشتي دستم را گرفت و داخل قصر نمود. آنجا با پنج بانوي بزرگ و نوراني روبرو شدم كه در ميان آنها زني بزرگوارو نوراني تر از همه به چشم مي خورد كه موي پريشان كرده و لباس سياه پوشيده بودو در دستش پيراهني خون آلود...او فاطمه زهرا (س) بود.( بحارالانوار: 45/195) 6- امام حسن عسگري(ع) دراوصاف روز نهم ربيع فرمودند: « يَوْمَ نَزْعِ السَّوادِ» « روز بيرون آوردن جامه هاي سياه است ». (مستدرك: 3/326 ب 48 از احكام ملابس ح 30 )
برخي از كتب مستقلّي كه توسط بزرگان در اين مورد نوشته است 1- ارشاد العباد الي الاستحباب لبس السواد علي سيدالشهداء و الأئمة الامجاد تاليف : سيد جعفر طباطبايي نوه صاحب رياض چاپ 1404ه قم. 2- سياه پوشي در سوگ ائمه نور تاليف : علي ابوالحسني منذر – معاصر – چاپ 1375ش. در 392صفحه قم 3- عزاداري سيد الشهداء (ع) تاليف : سبط حسين زيدي – معاصر – چاپ 1415ه216صفحه 4- عزاداري از ديدگاه مرجعيّت شيعه تاليف : علي رباني خلخالي – معاصر – چاپ 1415ه240 صفحه قم
و السلام علي من التبع الهدي
|
