|
|
|
بسمه تعالي نحوه عزاداري
نحوه عزاداري صحيح براي اهل بيت (ع) سؤال: نحوه عزاداري صحيح براي اهل بيت (ع) چگونه مي باشد؟ جواب: نحوه عزاداري صحيح در نظر علماء و بزرگان به شرح ذيل مي باشد: مقام معظم رهبري: عزاداري به همان صورت متعارفي كه از قديم متداول بوده برگزار شود. مقام معظم رهبري: عزاداري به شيوه مرسوم و سنتي اشکال ندارد بلكه مستحسن خوب است. مقام معظم رهبري: از هر گونه كاري كه موجب وهن مذهب باشد، پرهيز شود. آيت الله نوري همداني: بايد به صورتي كه در ميان مؤمنان و شيعيان معمول و متعارف بوده انجام شود. آيت الله مكارم شيرازي: بايد چنان باشد كه بهانه اي به دست دشمنان اسلام ندهد و موجب سوء استفاده از آن نشود.
بهترين شيوه عزاداري سؤال: بهترين شيوه عزاداري در مجالس اهل بيت (ع) را بيان نماييد؟ جواب: آيت الله مكارم شيرازي (دام ظله العالي) در اين مورد صحبت كاملي دارند كه به طور مختصر به شرح زير مي باشد. بهترين شيوه عزاداري شامل موارد: 1- تشكيل مجالس با شکوه عزاداري 2- ذكر اهداف مقدس امام حسين (ع) 3- ذکر تاريخچه کربلا و تحليل فرازهايي از آن 4- تشكيل دستجات عزاداري به همراه شعارهاي بيدار کننده و سازنده 5- پخش پوسترهاي پر محتوي 6- استفاده از پلا كاردهايي با شعارهاي جالب و جاذب و روشن کننده اهداف امام حسين (ع) و مانند آن
بي سند خواني روضه خوانان سؤال: گاهي از مداحان مصيبت هاي اهل بيت (ع) را بدون سند معتبري مي خوانند و منابع خود را الهام و مكاشفه براي خود مي دانند آيا نقل وقايع بدين نحو صحيح است؟ وظيفه شنوندگان چيست؟ جواب: مقام معظم رهبري (دام ظله العالي) به اين سوال چنين پاسخ مي دهند: نقل مطالب به صورت مزبور بدون اينكه مستند به روايتي باشد و يا در تاريخ ثابت شده باشد، وجه شرعي ندارد. مگر آنكه نقل آن به عنوان بيان حال به حسب برداشت متكلم بوده و علم به خلاف آن، نداشته باشد و تكليف شنوندگان نهي از منكر است به شرطي كه موضوع و شرايط آن نزد آنان ثابت شده باشد.
استفاده از نام امام حسين (ع) در چارچوب دين سؤال: آيا صحيح است كه بگوييم چون كه اين مجالس اين قدر اهميت دارد و مورد سفارش واقع شده است، حال هر كس به نام امام حسين (ع) هر كاري را بكند خوب است و اشکالي ندارد؟ جواب: خير، اين فكر اشتباه است كه بعضي هم مي گويند اين كار عشق است و با عقل و يا دين كاري ندارد. چون امام حسين (ع) براي حفظ دين شهيد شد، حال چطور مي شود كه امام حسين (ع) راضي باشد عزاداري او بر خلاف مباني ديني باشد. پس بايد كارهايي هم كه به نام امام حسين (ع) انجام مي گيرد بايد در چارچوب دين و شريعت باشد. امام خميني (ره) در اين رابطه فرمودند: ما و هيچ يك از دينداران نمي گوييم كه با اين اسم هر كس هر كاري مي كند خوبست. چه بسا علماء بزرگ و دانشمندان اين كارها را ناروا دانسته و به نوبه خود از آن جلوگيري کردند. استاد شهيد مطهري (ره) در اين رابطه مي فرمايد: بعضيها مي گويند:« هدف وسيله را مباح مي كند. هدف خوب باشد وسيله ات هر چه شد، شد. در اينجا هم گريه بر امام حسين (ع) خوب است به هر وسيله اي كه شده باشد. همين كه اشک جاري مي شود به هر وسيله ممکن خوب است. شيپور بزنيم، طبل بزنيم، معصيت كاري كنيم، به بدن مرد لباس زن بپوشانيم، عروسي قاسم جعل و تحريف كنيم! » اين چه حرف شريعت خراب كني است. به خدا قسم بر خلاف گفته امام حسين (ع) است. اما حسين (ع) شهيد شد تا اسلام بالا برود، نه اينکه بهانه اي شود كه پا روي سنن اسلامي بگذارند. مكتب حسين (ع) مكتب انسان سازي است نه مكتب گنهكارسازي.
تباكي سؤال: بعضي ريا در مجالس اهل بيت (ع) را جايز مي دانند. و کلام خود را به اين روايت استناد مي دهند که در روايت آمده که علاوه بر آنکه گريه کردن و گرياندن ثواب دارد، تباکي کردن يعني خود را به حالت گريه در آوردن هم ثواب دارد. که اين تباکي خود نوعي ريا به شمار مي آيد. در نتيجه ريا در مجالس اهل بيت (ع) اشکال ندارد. بلکه رحجان هم دارد. لطفا در اين مورد توضيح دهيد. جواب: در جواب بايد عرض کنم که اينها اولاً کلمه تباکي را بد معنا کرده اند و از آن نتيجه اشتباه گرفته اند. چون ما در کتب اصولي داريم زماني که روايتي به دست ما برسد که بر فرض صحيح بودن سند آن، آن روايت بر خلاف اصل باشد. بايد آن را تأويل ببريم. به عبارت واضح تر اگر ما روايتي داشته باشيم بر جايز بودن ريا و از آن طرف روايت منافات با اصل و مخالفت با صريح کتاب و سنت و عقل و اجماع همگي علماء دارد. بايد آن را تأويل برد. چون کلمه تباکي صراحت در ريا ندارد، بلکه يک کلمه مجمل مي باشد که ما بايد به طريق اولي آن را تأويل ببريم و اين مسأله مورد تاييد علماي اصولي مي باشد. در نتيجه اين روايت با کلمه مجمل تباکي قدرت ندارد که بر خلاف اصل، ريا را در مجالس اهل بيت (ع) حکم به جواز دهد. بلکه ريا در عبادات به طور کلي چه در مجالس اهل بيت (ع) و چه غير آن باعث بطلان عبادات مي گردد. و از نظر عقلي هم اين مطلب باطل است، چرا که مکتب امام حسين (ع) مکتب انسان سازي است نه مکتب گنهکار سازي. چرا که امام حسين (ع) قيام نکرد که معاذالله حرام هاي خداوند را حلال کند. بلکه هدف امام حسين (ع) تقويت مباني اسلام بود و اين سخن کاملاً بر خلاف مکتب انسان سازي امام حسين (ع) است. سؤال: با اين توضيحي که در مورد رد ريا فرموديد حضرتعالي منظور از کلمه تباکي را در روايت چه مي دانيد؟ جواب: ببينيد اگر انساني داراي حلم و يا زهد و ... از اين فضايل اخلاقي نباشد. بايد علامات و آثار آن را بجا آورد و مواظبت بر آنها داشته باشد، به اميد اين که به آن خصلت هاي حميده برسد. در روايت از اميرالمومنين علي (ع) است که اگر حليم نيستي به آثار آن عمل کن، زيرا که کم است کسي که خود را شبيه قومي کند، مگر آنکه نزديک شود که از آن قوم گردد و از ايشان محسوب شود. با اين مقدمه مي گوييم که گريستن بر امام حسين (ع) نشان از محبت قبيله به آن حضرت است که بعضي اوقات اين قلب آمادگي براي محبت را از دست مي دهد. به همين دليل دستور به تباکي داده اند تا با انجام علامات و آثار آن خود را به قوم محب اهل بيت (ع) نزديک کنيم تا در آينده جزء آنان گرديم.
نحوه گرم كردن مجالس مذهبي سؤال: در مجالس مذهبي و اعياد بهتر است مجلس را به چه نحوي گرم كنيم؟ جواب: حضرت آيت الله خامنه اي (دام ظله العالي) در اين رابطه مي فرمايند: «بهتر است با اذ كار شريفه صلوات و امثال آن مجلس مذهبي و اعياد را گرم کنند». آيت الله نوري همداني مي فرمايند: «برگزاري جشنهاي مذهبي نيز مناسب است كه بر اساس روش مؤمنان با تكبير و صلوات همراه باشد». و حضرت آيت الله فاضل لنكراني (دام ظله العالي) در اين رابطه مي فرمايند: «در طول تاريخ اسلام و تشيع شعائر مسلمانان ذکر صلوات بوده است. خصوصاً در مجالسي كه به نام و ياد ائمه (ع) تشكيل شود. لذا مناسب است مسلمانان احساسات و علايق خويش را با فرستادن صلوات ابراز دارند».
تـقدم نماز بر عزاداري سؤال: در ايام سوگواري ابا عبدالله الحسين (ع) نماز مقدم است يا عزاداري؟ جواب: مقام معظم رهبري (دام ظله العالي) در اين مورد مي فرمايند: بديهي است كه نماز واجب، مقدم بر فضيلت شرکت در مجالس عزاداري اهل بيت (ع) است و ترك نماز و فوت شدن آن به بهانه شرکت در عزاداري امام حسين (ع) جايز نيست، ولي شرکت در عزاداري به گونه اي كه مزاحم نماز نباشد ممکن و از مستحبات مؤكده است. و نيز آيت الله فاضل لنكراني (دام ظله العالي) در اين رابطه مي فرمايند: بهتر آن است كه نماز را مقدم دارند همان طور كه امام حسين (ع) در روز عاشورا هنگام ظهر، نماز ظهر را اقامه کردند.
به سر و صورت زدن سؤال: آيا مي شود در عزاي اهل بيت (ع) به صورت زد و خدشه بر آن وارد كرد؟ جواب: آيت الله بهجت (دام ظله العالي) مي فرمايند: اگر ضرر محرمي مترتب نشود مانعي ندارد.
برپايي جلسات مخصوص بانوان سؤال: در ايام عاشورا زنان به دنبال هيئت هاي عزاداري به راه مي افتند و بعضاً با حجاب نامناسب و وضع زننده موجب جلب توجه نامحرمان مي شوند. لذا برخي خواهران در اين ايام يا مناسبت هاي ديگر دست به تشکيل جلسات مخصوص خواهران در تکايا و حسينيه ها زده اند تا خواهران مستقلاً به روضه خواني و عزاداري بپردازند و از عوارض منفي حضور آنان در منظر نامحرمان بکاهند، آيا حضرتعالي اين روش را تأييد مي فرماييد؟ جواب: حضرت آيت الله بهجت (دام ظله العالي): مانعي ندارد بلکه مطلوب است. حضرت آيت الله فاضل لنکراني (دام ظله العالي): في الجمله خوب است و بايد جلسات خواهران طوري باشد که مشتمل بر جلسات احکام و وعظ و ارشاد و مناقب و فضايل اهل بيت (ع) باشد. حضرت آيت الله صافي گلپايگاني (دام ظله العالي): روش مذکور في حد نفسه اشکال ندارد، مگر اينکه تبعات سوئي داشته باشد و راه افتادن زنها با عدم رعايت حجاب لازم و پوشش کامل و شعار دادن آنها همه محل اشکال است. حضرت آيت الله مکارم شيرازي (دام ظله العالي): اشکال ندارد، بلکه از جهاتي امتياز دارد. حضرت آيت الله سيستاني (دام ظله العالي ): بدون شک بهتر همين است که در منظر نامحرمان قرار نگيرند، البته اگر حاضر شوند واجب است با رعايت حجاب و ساير شئون شرعي باشد. حضرت آيت الله تبريزي (دام ظله العالي): رفتن زنان به همراه دسته هاي عزاداري در صورتي که حجابشان را حفظ کنند و اختلاط با مردان در بين نباشد مانعي ندارد، و نسبت به تشکيل جلسات ديني هم چنانچه براي شرکت کنندگان محرز باشد شخصي که احکام و مطالب ديني را در آن جلسات مي گويد آشنا به مسايل است و مطالبي را که بيان مي کند از اهل خبره پرسيده و به اشتباه نقل نمي کنند، مانعي ندارد.
و السلام علي من التبع الهدي
|
